3. maí – 8. bekkur

Í dag héldum við áfram með 2. kafla í bókinni Einkenni lífvera.  Nemendur fengu glærur úr efninu og hægt er að nálgast þær hér. 

Áherslur þessa vikuna er á  nauðþurftir lífvera, þ.e.

• Lífverur þarfnast orku til þess að nota við efnaskipti. Sólin er frumuppspretta þeirrar orku sem langflestar lífverur nota.
• Allar lífverur þarfnast næringar og vatns.
• Lífverur taka til sín súrefni úr andrúmslofti eða súrefni sem er uppleyst í vatni og nota það við öndun. Plöntur nota koltvíoxíð til þess að búa til fæðuefni.
• Semkeppni er barátta um fæðu, vatn og orku.
• Samvægi er hæfni lífveru til þess að halda innra umhverfi líkamans í jafnvægi þótt skilyrði umhverfis breytist.
• Jafnheit dýr halda líkamshitanum stöðugum. Líkamshiti misheitra dýra sveiflast með hita umhverfisins.

Og efni í lífverum, þ.e.

• Frumefni eru hrein efni sem er ekki hægt að brjóta niður í smærri efni með hefðbundnum, efnafræðilegum aðferðum. Efnasambönd verða til þegar tvö eða fleiri frumefni hvarfast saman og bindast efnatengjum.
• Fæst ólífræn efnasambönd innihalda kolefni. Lífræn efnasambönd innihalda kolefni ásamt öðrum frumefnum, s.s. vetni og súrefni. Mikilvægustu lífrænu efnasamböndin í lífverum eru sykrur, fituefni, prótín, ensím og kjarnsýrur.
• DKS og RKS eru tvær mikilvægar gerðir kjarnsýrna. Þær varðveita upplýsingar um gerð prótína, stýra myndun þeirra og ákvarða þar með eiginleika hverrar lífveru.

Bruni næringarefna og offita